Gaia: hitzaldia

Uzt
22
9:27

Aiaraldea: Ramadan Euskal Herrian

Lekua: 
Kultur Etxea
Noiz: 
Az, 2014-07-23 19:00

Hurrengo gaiak landuko dira:

Ramadan hilabetearen helburuak

Baraualdiaren esanahia eta onurak

Euskal musulmanen lekukotasuna

Ramadan hilabetea eta ongintza

Irudiak: 

Irakurri gehiago

Aiaraldea komunikazio leihoa | bai, hitzaldia, laudio | ( Komentarioak )


Uzt
14
10:49

Aiaraldea: Erabakitze eskubidea: Kataluniaren eredua

Lekua: 
Kultur Etxeko Arraño gela
Noiz: 
Og, 2014-07-17 19:00

Hizlariak:

FANTY OLLÉ
Assemblea Nacional Catalana-ko koordinatzaile
ROBERT GARCÍA I SANCHO
ANC-ko Arabako koordinatzailea

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | bai, hitzaldia, laudio | ( Komentarioak )


Uzt
11
8:31

Aiaraldea: "Zentzuz kontsumitzea posiblea da?"

Lekua: 
Kultur Etxea
Noiz: 
Or, 2014-07-18 19:30

Ai Laket! elkarteko kideek drogen kontsumoaren inguruko hitzaldia eskainiko dute.

Antolatzailea: Laudioko Gazte Asanblada

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | bai, hitzaldia, laudio | ( Komentarioak )


Eka
18
12:53

Aiaraldea: "MATAR, PURGAR, SANAR. La represión Franquista en Alava" liburu aurkezpena

Lekua: 
Museo Etnografikoa
Noiz: 
Or, 2014-06-20 20:00

Javier Gómez Calvo historialari eta irakaslea "MATAR, PURGAR, SANAR. La represión Franquista en Alava" liburua aurkeztuko du

Irudiak: 
Liburuaren azala

Aiaraldea komunikazio leihoa | artziniega, bai, hitzaldia, liburu aurkezpena | ( Komentarioak )


Eka
11
12:14

Aiaraldea: Sahararen historiari buruzko hitzaldia

Lekua: 
katekesi aretoa
Noiz: 
Ar, 2014-06-17 19:00

1970. urtean Espainiar kolonialismoaren aurka matxinatu ziren Saharan. Horren historia kontatuko dute eta Tindoufeko kanpamentuetan errefuxiatuek jasaten duten egoera ere aipatuko dute hitzaldian.

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | amurrio, bai, hitzaldia | ( Komentarioak )


Eka
10
11:40

Aiaraldea: Errespetuzko hezkuntza

Lekua: 
Katekesi aretoa
Noiz: 
Al, 2014-06-16 18:00

Txusma Azkona Lizarrako Arieta haur-eskolako zuzendariak emango du. Euskal Herriko Pikler/Loczy elkartearen lehendakaria ere bada hezitzaile hau. Tipi-Tapa haurreskolak antolatuko du.

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | amurrio, bai, hitzaldia | ( Komentarioak )


Eka
03
15:36

Aiaraldea: Elikadura osasuntsua bizitza osoan zehar

Lekua: 
Museo Etnografikoa
Noiz: 
Og, 2014-06-19 18:30

Elikagai eta ohitura osasuntsuak landuko ditu ikastaroak.

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | artziniega, bai, hitzaldia | ( Komentarioak )


Eka
03
11:08

Aiaraldea: Familia elkar erantzukizuna

Lekua: 
Kultur Etxea
Noiz: 
Az, 2014-06-04 16:30

Solastiarrek familia elkar- erantzukizunari buruzko tailerraren azken egunera gonbidatzen ditu herritarrak Emakumeen promoziorako Solastiar kultur elkarteak gonbita luzatu nahi die herritar guztiei, ekainaren 4ean, arratsaldeko 16:30etatik aurrera Kultura Etxean egingo den familia esparruko zaintzaren inguruko elkar- erantzukizunari buruzko sentsibilizazio tailerraren azken egunean parte har dezaten. Sarrera libre eta doakoa.

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | hitzaldia, laudio | ( Komentarioak )


Eka
03
9:49

Aiaraldea: Okondo euskaraz 2014

Lekua: 
Okondogoieneko Kultur Etxea
Noiz: 
Az, 2014-06-11 19:30

Okondo Euskaraz 2014an hitzaldia (elebietan) emango dute: “Okondo eta euskara: kontatu ez zigutena”. Hizlaria: Felix Mugurutza. Tokia: Okondogoieneko Kultura Etxea. Hitzaldiaren ondoren, otamena egongo da.

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | bai, hitzaldia, okondo | ( Komentarioak )


Mai
28
12:53

Aiaraldea: Fracking ez Arrastarian

Lekua: 
Delikako udaletxea
Noiz: 
Or, 2014-05-30 20:00

Arrastariako elkarte kulturalak antolatutako hitzaldia da eta Fracking Ez Aiaraldeak emango du. Herri Ekimen Legegilearen berri emango dute eta Fracking-ak Aiaraldean izan ditzakeen eraginak aipatuko dituzte.

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | bai, delika, hitzaldia | ( Komentarioak )


Mai
28
9:10

Aiaraldea: Gorbeiako gurutzeen historia eta istorioak

Lekua: 
Udaltalde 21 bulegoa
Noiz: 
Or, 2014-05-30 19:30

Iñaki García Uribek emango du hitzaldia eta Ramon Azkue elkarteak antolatu du.

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | arrankudiaga-zollo, bai, hitzaldia | ( Komentarioak )


Mai
26
17:55

Aiaraldea: Txoriak eta bere kantuak

Lekua: 
Katekesi Aretoa
Noiz: 
Or, 2014-05-30 19:30

Txorien kantu ezberdinak ezagutzeko hitzaldia emango du Mario Corralek.

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | amurrio, bai, hitzaldia | ( Komentarioak )


Mai
22
12:02

Aiaraldea: Elikadura burujabetza eraikitzen

Lekua: 
Kultur Etxea
Noiz: 
Og, 2014-05-22 19:00

Mugarik Gabeko Albaitariek emango dute hitzaldia.

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | bai, hitzaldia, laudio | ( Komentarioak )


Mai
20
12:44

Aiaraldea: Arteterapia

Lekua: 
Kultur Etxa
Noiz: 
Ar, 2014-05-20 19:00

Susana Corbella Eguiluzek azalduko zertan datzan arteterapia.

Aiaraldea komunikazio leihoa | amurrio, hitzaldia | ( Komentarioak )


Mai
20
9:02

Orio - Aia: Arrantzatik arraunera, Oria ibaian gora eta behera

Joxean Olaskoaga "Aizperro", Jon Salsamendi, Igor Makazaga eta Mikel Orbañanos

Umore onean hasi eta bukatu zen pasaden ostegunean, maiatzaren 15ean, Orioko Herri Ikastolak Erria Txikota astearen baitan antolatutako kirolariz osatutako mahai-ingurua. Arrantzatik arraunera: itsas kultur ondare biziena da arrauna Orion izenburupean, mahai beraren bueltan elkartu ziren Portugaleteko, Bermeoko, Orioko eta Hondarribiako arraun elkarteetako entrenatzaileak: hurrenez hurren, Joxean Olaskoaga "Aizperro", Jon Salsamendi, Igor Makazaga eta Mikel Orbañanos. Kaikuko entrenatzaile Jose Luis Korta ere bertan izatekoa zen, baina agenda kontuak tarteko, ezin izan zuen mahai inguruan parte hartu.

Xabier Sukiak gidatu zuen saioa 19:00etan hasi eta 20:30ak jo arte. Saio polita eta entretenigarria, gustura aritu ziren bai arraunlariak eta baita Ikastolako areto nagusira hurbildutako herritarrak, han entzundako txalo eta barre algarek erakutsi zuten bezala.

Hangoa jaso nahi izan dugu Karkaran eta mahai inguruko galderak atalka bildu ditugu:

Lehorrekoak ala itsasokoak; arrantzale, baserritar edo kale-ume

Galdera: Arrantzari lotutako herria izan da aspaldiko mendeotan Orio. Arrantzatik arraunera: Orion, itsas ondare biziena gaur egun arrauna da nabarmen. Atzera begira jarri, eta arraunarekin izandako zuen esperientziaz galdetu nahiko nizueke. Nolatan hasi zineten zuek arraunean? Zuetako inor ba al dator arrantzale familiatik? Edota kirolak bere horretan erakarri zintuzten?

 

Arrantzatik etorri eta bi hilabeteko prestaketekin Kontxa jokatzea ia ezinezkoa da gaur egun, arraun maila ezberdina delako –Mikel Orbañanos

Galdera: Argiatik (1965eko azaroaren 10ekoa) jasotakoa da ondorengo pasartea: Orio'ko arrantzale guztien artea aukeratzea aal balitz, talde indartsuagoko bat osatuko litzake, baña orrelakorik ez dago, antxoa ta egaluzea arrapatzen daudelako geienak, eta luzaro egoten dira errira azaldugabe: beraz, legorreko mutillak ditugu. Zerbait esateko ba al duzue?

 


Errioaren lasaitasuna gutxi baloratzen da Orion –Igor Makazaga

Galdera: Arraunean hasi zineteneko urte haiek gogora ekarrita, nola gogoratzen duzue errioa?


Estatistikoki ez da normala 5.000 biztanleko herri batean maila altuko arraunlariak izatea, lortu duen guztia lortzea–Aizperro

Galdera: Zer dauka Oriok hain Orio izateko?

 

Kanpoko baldintzak ezagututakoan konturatzen zara zein altxor dugun Orion –Aizperro

Galdera: Nola bizi izan duzue errioko giroa? 

 

Ez da kasualitatea horrelako traineru-egileak edukitza Orion –Jon Salsamendi

Galdera: Ontzigintza tradizioari buruz ere, Euskal Herrian eta Orion ere, asko eta luze hitz egin genezake. Beste mahai inguru baterako eman dezake... Herrian badira traineru-egile batzuk: Amilibia, Perona, Ixarra eta Bixentiko. Zer esango zenuke traineru-egile horiei buruz?


Sekula inork ez zigun azaldu zer zen abanikoa, baina egunero ibiltzen ginen abanikoa gora, abanikoa behera –Jon Salsamendi

Galdera: Ba al daukazue hitz kuttunik? Arraunarekin edo itsasoarekin lotura duen hitz kuttunik edo kuriosorik?

 

Uste eta interpretazio askoren ostean, Kortak argitu du zer den abanikoa. Nik abanikoa esaten diedanean, esan nahi dudana da gainean mantsoago joateko; eta uretan, aldiz, bizi. Hau da, barruan bizi eta arrauna ateratzean, uretatik kanpo, lasai. 

Han ikuste genuen, Joxe Luis, bere 90 kiloekin gure gainera eroriko zela... –Aizperro

Galdera: Itsasoari errespetua askotan entzun dugun gauza bat da; beldurra ez, errespetua bai. Zuek itsasoak eragindako benetako beldurra noiz eta non pasa duzue?
 
 
 

Igorren hirugarren urtea izateak segurtasuna emango du, eta aurten ikusita jende indartsua etorri dela, hor goran ibiltzeko trainerua daukagu–Mikel Orbañanos

Galdera: Orio hondoratu zenekoa. 1935ean Oriok oso traineru arina eraman zuen Kontxara. San Pedrokoek protesta egin zuten, ontzia arinegia zelakoan, baina hala ere, estropada jokatzea erabaki zuten. Izan ere, egun hartan itsaso zakarra zegoen eta San Pedrotarren ustez Oriotarrek arazoak izango zituzten. Lehen txandan San Pedro izan zen garaile; bigarrenean, Orio hondoratu egin zen. Zurrumurruen arabera Oriotarrek beraiek hondoratu zuten ontzia pasaitarrei irabaztea ezinezkoa zela ikusita. Nola ikusten duzue Orio denboraldiari begira?
 

| arrantza, hitzaldia, kirola


Mai
16
12:59

Orio - Aia: Ikastolako ikasleak irrati esatari lanetan

Oihan Vega kazetariak hitzaldia eman zuen, atzo, Ikastolako areto nagusian, euskarak hedabideetan duen presentziaren inguruan

133.000 entzule ditu Gazteak, 40 Principalesen aurretik dago audientzietan eta Orioko Ikastolako haurren %99ak entzuten du. Begi bistakoa da Gazteak duen sona. Bertan, soinua izango dute Lady Gaga, Rihanna, Pitbull eta Aviccik. Gutxi entzungo dira, ordea, euskal taldeak.

Desoreka horrek larrituta, euskal musika hauspotzeko 2007an erabili zuten teknikak fruitu onik eman ez zuenez, ikastetxez ikastetxe joateko erabakia hartu zuten duela bi urte. Atzo, ikastolako haurren belarriez gain begiak ere adi-adi izan zituen Oihan Vegak. Erne eta parte hartzaile egon ziren gaztetxoak. 

Lehen aldiz irrati esatari

Euskararen, hedabideen eta irratiaren inguruan hausnartzeaz gain irratiaren tripak ezagutzeko aukera izan zuten gazteek. Gaztearen funtzionamendua azaldu zien Vegak eta gazteek ikasitakoa praktikan jarri ahal izan zuten. Gazteako esatariak balira bezala, abesti ezberdinak uztartzen ibili ziren.

Demokrazian egindako irratia

Gaztetxoek play list bat osatu zuen, parrandarako eta ondo pasatzeko abestiekin. Zerrendan % 20 besterik ez ziren euskal kantuak, hain juxtu Gaztean euskal musikak duen presentzia. Izan ere, Gaztea entzuleek egiten dute. Entzuleei ematen zaie aukera sare sozial ezberdinetatik beraiekin hartu emanean jarri ahal izateko eta entzun nahi duten hori eskatzeko. Eta zer eskatzen dute? Lady Gaga, Rihanna, Pitull, Avicci...

Vegari portzentaje txikiegia iruditzen zaio %20; euskal musikak tarte handiago eduki behar duelakoan dago. Hori lortzen saiatu ziren 2007an eta top gaztea esklusibo bat sortu zuten, euskara hutsean. Gazteak babestutako talde ugari sortu ziren garai horretan, Gatibu eta Esne Beltza, esaterako. Olatu guztien aurka joaten saiatu ginen eta pareta jo genuen, aitortu du Vegak. Gazteak entzuleak galdu zituen, 40 Principalesera alde egin baitzuten. 40.000 entzuletan geratu zen eta desagertzear egon zen. 

Horri buelta emateko, erabakiak beraiek hartu beharrean entzuleei eman zien hitza eta erabakitzeko ahalmena. Eta pixkanaka-pixkanaka gora egin zuen Gazteak, 40 Principalesi pasatzeraino. Egun, audientzietan, lehen postuan da 133.000 entzulerekin.

Oihan vega

 

Inoiz dantzatuko ez luketena dantzatzen

Gora audientzietan baina behera euskal kantuen kopuruan. Gazteakoek, hortaz, kezkatuta jarraitzen dute. Euskal musikak duen egoera irratien ez da osasuntsua. Gaztea gozamenerako, dantzarako eta parrandarako irratia da, baina uste da euskaraz ezin dela ondo pasatu, horregatik du euskal musikak horren presentzia urria. Baina musika dantzagarria egin daiteke euskaraz, eta disko festetan hori frogatzen da, kontatzen du Vegak eta gaineratzen du: euskal musika eta modan dagoen musika, gazteek entzuten dutena, uztartzen ditugu eta giro ona sortzen da.

Helburu horrekin hasi ziren disko festak antolatzen, aisia euskalduntze aldera. Eta atzo, Ikastolako Gazteek ere frogatu zuten parranda euskaraz egin daitekeela.

 

| hezkuntza, hitzaldia


Mai
16
12:58

Orio - Aia: Euskaldunen sustraiak itsasoari eta arrantzari lotuta daude

Erria Txikota! astearen barruan Jon Maiak Balearen ondarearen inguruko hitzaldia eman zuen

Gaztetatik hizkuntza eta hitzari lotua egon da Maia. Erro berdineko hainbat lanbidetan dabil: idazten, itzultzen eta bertsotan, besteak beste. Hizkuntza kulturaren parte izanik, kultur-transmisioak berebiziko garrantzia du Maiarentzat eta horretan dihardu. 

Museoetan hautsak pilatu dituen historiari, gure ahanzturan geratu denari, hautsa atera eta transmititzen dabil. Honela, historiaren jabe eta jakitun izango gara eta etorkizuna eraiki ahal izango dugu. Albaola Itsas Kultur Elkarteko komunikazio arduraduna da, eta arrantzak Euskal Herriaren historian izan duen garrantzia komunikatzea ere bere egitekoa eta pasioa da. Atzo, Balearen egunean, bale-arrantzaren eta Euskal Herriaren arteko loturaz mintzatu zen.

Bale-txalupak eta arpoiak, asmakizun unibertsalak

Egungo txalupen prototipoek euskal bale-txalupetan dituzte sustraiak, euskal txalupetatik abiatuta sortu baitituzte egungo traineruak. Sei arraunlari izaten ziren txalupa bakoitzean eta zabalak ziren oso. Arpoiak ere Euskal Herrian diseinatuak dira. Bale-arrantza egiteko teknika hori euskaldunona da. Gainontzeko estatuetan bestelako teknikak erabiltzen zituzten balea harrapatzeko, baina saiakeran besterik ez ziren geratzen, teknika eraginkorra arpoiena baitzen. Euskaldunengandik ikasi dute, beraz, gainontzekoek. Euskaldunak mugarri izan dira, hortaz, bale-arrantzan; oraina eta geroa markatu baitituzte. 

Otoitzak balea arrantzatu aurretik, bitartean eta gero

Balea arrantzatu baina lehen otoitz egiten zuten arrantzaleek. Kolpatzeko momentuan ere otoitz egiten zuten, segurtasuna eta indarra eskatuz. Amaitzean, balea hil ondoren, eskerrak emateko egiten zuten otoitz. Arrantza guztian zehar hirutan errezatzen zuten.

Itsasoaren ikuspegi azalekoa

Itsasoari lotutako kultur-adierazpenak desagertuz joan dira itsasoak itsasontziak jan dituen bezala. Egun, apenas daude. Memoriaren transmisioa ia ez da eman, ondorioz, euskal gizarteak barneratuta du herri landatarra izan dela. Gure imajinarioan baserria da euskal kulturaren erdigunea. Neolitikotik hona artzai-herria izan garela uste du, eta, gainera, ikerlari eta etnografoek lurreko ohiturak aztertu dituztenez, hori da euskaldunona iritsi den jakituria ondarea. 

Arbasoek transmititu dute herri pobrea izan dela Euskal Herria, gerra zibilak bizi izan dituena. Gosete eta miseria ezagutu dituztela kontatu dute zaharrek.

Hondartza, aisia eta lasaialdirako

Gaur egun mundu galdua dirudien horrekin, ordea, lotura handia genuen. Iturri gutxi dauzkagu itsasoarekin genuen lotura erakusten digutenak. Horregatik erlazionatzen dugu hondartza denbora pasarekin, erlaxazioarekin eta abar.

Arrantzaren inguruan sistema oso bat

Ipar Amerikako testu idatzi zaharrena Joanes Etxaniz Orioko euskal arrantzalearen testamentua da. XVI. mendean Ternuara –Terra Nova, aurkitutako lur berria– joaten ziren euskal arrantzaleak. Quebec-era era joaten ziren bale-arrantzara, horregatik, euskal herri berria izena jarri zioten. Gerora, euskaldunak ez bezala, frantziarrak bandera jartzera joan ziren eta izen hori galdu zuen. Ingalaterra eta Frantziaren arteko gudu baten ondorioz, Kanada sortu zen. Quebec da arestian kontatutako historiaren azken aztarna, fosila. 

Euskaldunak mundu mailan ezagun egin ziren bale-arrantzan adituak zirelako. Sistema oso bat osatu zen arrantzaren inguruan, itsasoari bizi zen herria baitzen Euskal Herria. Basoak ere arrantzari begira diseinatzen ziren. Kimuak zirenetik soka batzuen bitartez forma ematen zitzaien, seriean, ontziak behar zuten piezaren forma emateko. Zuhaitzei ipinabarrak deitzen zitzaien, ipinitako adarrak. Ehunka pertsona aritzen ziren lanean ontzigintzarako Irati, Urbasa eta Aralarren. Basoa ez zen sekula agortzen, beti baitzen beharrezkoa. 

Idia ere itsasoari lotutako animalia zen. Indar traktore nagusia zen bai basotik itsasertzera jaisteko zuhaitzak, bai ontziak itsasoratzeko. Horregatik idi probaleku nagusiak kostaldetik gertu daude, Aia kasu. Aiakoak ziren ere munduko aingura handienak. Burdina behar zen itsasontziak eta arrantzarako tresnak egiteko, eta hori,  meategietatik lortzen zen. Europako burdinarik preziatuena Euskal Herrikoa zen.

Arrantzaleak egonaldi luzeak egiten zituzten, hortaz, goraldian, janari eta edari produkzioa hamarkoitz handitu zen. Egurrezko etxe eta txaboletatik baserrietara joan ziren bizitzera, urte gutxiren buruan 1000 baserri zeuden Gipuzkoan. Bertan, esaterako, Sagardoa egiten zen Ternua joaten zirenerako.

San Juan ontzia Gozategi oriotarraren eskutan

1976an aurkitu ziren bale-arrantzaren eta euskal arrantzaleen inguruko lehen artxiboak. Oñatiko Unibertsitatean dute ostatua, egun, Kanadan aurkitu ziren dokumentu horiek. Artxibo horietan aurkitu zuten San Juan Baleontziaren inguruko informazioa.

1965ean ondoratu zen San Juan baleontzia, Kanadan, 900 olio-kupel zituela; kupel bakoitzak egungo 6,000 euro balio zituen. Historia idatzi duen ontzia da hau, eta munduko itsas ondarearen ikur izendatu zuten. Kanadako Correos-eko zigiluetan eta 1985ean National Geographic aldizkarian ere agertu zen. 

Albaola Itsas Kultur Elkartea, Donostia 2016 ekimenaren barruan, ia galtzear dauden ofizio, perspektiba eta kulturan ari da lanean. San Juan baleontzia eraikitzen ari dira, XVI. mendeko material eta teknika berdinekin. Hiru lagun dabiltza buru-belarri horretan, tartean, Esteban Gozategi oriotarra. Ez dute museoan hautsa hartzen utzi nahi, bizia emateko asmoarekin ari dira eraikitzen San Juan baleontzia.

Jakituria ezinbestekoa da euskal herria ulertzeko. Izan ere, Euskal Herria ez da mendian isolatuta eta galduta egon; munduari irekia eta munduarekin konektatuta egon da beti, euskaldunak mundu osora iritsi baitira. Jakituriaren jabe izatea etorkizunerako garrantzitsua da eta horregatik dabiltza jakintza transmititzen Albaola elkartekoak.

| hitzaldia


Mai
13
12:34

Aiaraldea: Aiarako orkideen inguruan

Lekua: 
Txokoa
Noiz: 
La, 2014-05-17 20:00

Patxi Lasarte eta Mario Corral izango dira hizlariak.

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | bai, hitzaldia, menoio | ( Komentarioak )


Mai
09
17:33

Aiaraldea: Aiarako Lehen Sektorearen III. Astea

Lekua: 
Erabilera anitzeko aretoa
Noiz: 
Ar, 2014-05-13 18:30

Jesus Maria Garayok emango du hitzaldia.

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | arespalditza, bai, hitzaldia | ( Komentarioak )


Mai
09
17:27

Aiaraldea: Ermu eta Santa Luzia ingurunea

Lekua: 
Kultur Etxea
Noiz: 
Ar, 2014-05-20 19:00

Inguruneak babesteko Laudioko Udalak dituen egitasmoa aurkeztuko dute.

Irudiak: 

Aiaraldea komunikazio leihoa | hitzaldia, laudio | ( Komentarioak )